دسته‌بندی نشده, طب اسلامی ایرانی

آغوز چیست و طریقه شیر دادن در روزهای نخستین تولد نوزاد

آغوز چیست

حکما گفته اند مادر، دو سه روزی صبر کند تا شیرِ مناسب برای کودک که همان آغوز است به پستانش بیاید؛ آن وقت شیر بدهد. در بعضی قُرا (دهات) هنوز هم تا سه روز نگذرد شیر نمی دهند البته محقّق شده که پس از دو الی سه ساعت شیر رقیقی که آغوزی ندارد وارد سینة مادر می شود که بهتر است آن را ندهند. از این است که گفتیم وقتی که طفل متولد می‌شود، ترنجبین به طفل بدهند تا عقی(مکونیوم) خارج شود به جهت این که شیر این خاصیّت را ندارد که عقی را دفع کند و دیگر این که اگر مادر در دو ساعت اوّل شیر ندهد، پستان او پر و از کثرت شیر متورم و بزرگ می‌شود و دیگر طفل نمی تواند سر پستان را به دهان خود ببرد؛ بنابراین باید آن را بدوشد و به طفل ندهد.

شیر دادن به نوزاد برای اولین بار
باید قدری عسل داخل آب کرده به او بخورانند و چند مرتبه، دو سه مثقال ترنجبین داخل آب کرده آب عسل و ترنجبین را با هم مخلوط کرده به طفل بدهند که اولین مدفوع نوزاد (عقی) را خارج کند و بعد از دو روز و بیشتر شیر بدهند همین که ملایمت و نرمی¬ شکم ایجاد شد و عقی خارج شد، دیگر ترنجبین را حذف کرده ندهند و شیر را بدهند.

صحیح آن است که تا سه روز به کودک شیر ندهند و آن را دوشیده و دور بریزند و در این سه روز ترنجبین، شیرخشت و روغن زرد به او خورانند تا خون بسته و مردة داخل روده هایش خارج گردد و پس از سه روز آغوز را شروع کنند که ناآگاهانه پنداشته می‌شود که شیر کم مایه و سرشار از هورمون، در سه روز اول همان آغوزِ مفید است در فرهنگ ایرانی اسلامی حداقل سه روز اول زایمان به خاطر سوءمزاج مادر به نوزاد مطلقاً شیر نمی¬دادند. مانند زمانی که مادر به شدت عصبانی می‌شود و خوراندن آن شیر به نوزاد توصیه نمی¬شود؛ چرا که تولد هزار بیماری را در پی دارد. لذا آن شیرِ عصبانی را می دوشند و دور می ریزند وهنگام آرامش مادر مبادرت به نوشاندن شیر می کنند.

سید اسماعیل جرجانی در ذخیره خوارزمشاهی درگفتار پنجم اندر تدبیر پروردن طفلان در باب دوم اندر شیر دادن، گفته است: «اگر سببی نباشد که شیر مادر تباه شده باشد، شیر هیچ کس سودمندتر از شیر مادر نباشد لکن یک هفته بیشتر؛چندانکه مادر از رنجِ زادن و از سوءالمزاج که از آن رنج، تولد کرده باشد برآساید، اگر کسی دیگر شیر دهد صواب باشد و مادر تا آن روز که شیر خواهد داد از هر روز شیر خویش همی دوشد و می ریزد.» در خلاصةالحکمه آمده است: «

بباید دانست که در هنگام ولادت همان وقت شیر نباید خورانید، بلکه اقلاً تا شش ساعت کامل نگذارد و گریه نکند و حرکت ندهد دست و پا را- که علامت صدق طلب است- و معده و حلق او نجنبد و وسعت نیابد به سبب گریه و حرکت و اگر به این مدّت باز داشتن آن از شیرممکن نباشد به سبب شدّت گریه و ضعف طفل، پس هر چند از وقت ولادت دیرتر شود بهتر است.
چون می خواهند شیر به او بخورانند، ابتدا قدری عسل بخورانند تا تنقیه و جلای معدۀ او نماید و مهیّا گرداند برای انهضام شیر.
و قبل از شیر دادن، اوّل بار کامِ طفل که به خاک شفا و خرما و آب فرات و یا زمزم و یا باران نیسان بردارند چنان چه ذکر یافت و یا انگشت شهادت را به عسل و یا شیرینی دیگر آلوده بر کام او بمالند پس شیر بخورانند و به تجربه معلوم نموده اند.

منبع: دکتر روازاده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *